مجموعه آثار ۱۹: بازگشت به قرآن (۲)

📘 نام کتاب: مجموعه آثار ۱۹: بازگشت به قرآن (۲)
✍🏻 نام نویسنده: مهدی بازرگان
📚 انتشارات: شرکت سهامی انتشار | 📄 تعداد صفحه: 504
🎭 موضوع و ژانر کتاب: تفسیر موضوعی قرآن، مطالعات قرآنی، انسان‌شناسی و اندیشه دینی

معرفی کتاب

مجموعه آثار ۱۹: بازگشت به قرآن (۲) اثر مهدی بازرگان، دومین جلد از مجموعه مباحث «بازگشت به قرآن» و اثری در زمینه تفسیر موضوعی قرآن است. این مجلد ادامه رویکرد موضوع‌محور جلد نخست است و تمرکز اصلی آن بر بررسی جایگاه و تصویر انسان در قرآن قرار دارد. کتاب در دو محور اصلی «انسان‌بینی قرآن» و «انسان‌شناسی قرآن» تنظیم شده و در کنار این مباحث، بخش پیوست‌ها نیز در آن آمده است. در رویکرد تفسیر موضوعی، موضوعی مشخص انتخاب می‌شود و آیات و مفاهیم مرتبط با آن در ارتباط با یکدیگر بررسی می‌شوند؛ در اینجا نیز انسان به عنوان یکی از موضوعات اساسی قرآن محور مطالعه قرار گرفته است. تفاوت میان «انسان‌بینی» و «انسان‌شناسی» در ساختار کتاب، امکان بررسی موضوع انسان را از دو منظر فراهم می‌کند: نخست، تصویری که قرآن از انسان و جایگاه او ارائه می‌دهد و سپس شناخت ویژگی‌ها و ابعاد انسان از منظر قرآن. این کتاب برای خوانندگانی که به مطالعات قرآنی و اندیشه دینی معاصر علاقه دارند، به‌ویژه کسانی که آثار مهدی بازرگان را دنبال می‌کنند، می‌تواند مکمل جلد نخست «بازگشت به قرآن» باشد.

🔹 ویژگی‌های کتاب

✅ ادامه مجموعه بازگشت به قرآن: این کتاب جلد دوم مباحث «بازگشت به قرآن» و نوزدهمین جلد از مجموعه آثار مهدی بازرگان است.

✅ رویکرد تفسیر موضوعی: محتوای کتاب بر یک موضوع محوری یعنی انسان و جایگاه او در قرآن تمرکز دارد.

✅ بررسی انسان‌بینی قرآن: یکی از دو محور اصلی کتاب، بررسی نگاه و تصویر قرآن نسبت به انسان است.

✅ انسان‌شناسی قرآن: بخش دیگر کتاب به بررسی انسان از منظر قرآن اختصاص دارد.

✅ پیوست‌های تکمیلی: در کنار دو بخش اصلی، مطالبی با عنوان «پیوست‌ها» نیز در کتاب ارائه شده است.

✅ ادامه مباحث جلد نخست: این اثر را می‌توان در ادامه مسیر موضوعی جلد هجدهم، یعنی «بازگشت به قرآن (۱)»، مطالعه کرد.

📌 مناسب برای

• علاقه‌مندان به تفسیر موضوعی قرآن
• پژوهشگران و دانشجویان مطالعات قرآنی
• علاقه‌مندان به انسان‌شناسی در قرآن
• خوانندگانی که به بررسی جایگاه انسان در قرآن علاقه دارند
• علاقه‌مندان به اندیشه دینی و آثار مهدی بازرگان
• کسانی که جلد نخست بازگشت به قرآن را مطالعه کرده‌اند
• پژوهشگران حوزه دین، انسان و اندیشه اسلامی
• مخاطبانی که به مطالعه آثار تحلیلی و موضوع‌محور درباره قرآن علاقه‌مندند

📌 این کتاب در کدام لیست‌های پیشنهادی قرار می‌گیرد؟

📚 کتاب‌های تفسیر موضوعی قرآن
📚 کتاب‌های مطالعات قرآنی
📚 آثار مهدی بازرگان
📚 کتاب‌های انسان‌شناسی در قرآن
📚 کتاب‌های دین و اندیشه
📚 کتاب‌های اندیشه اسلامی معاصر
📚 کتاب‌های پژوهشی درباره قرآن
📚 مجموعه آثار متفکران ایرانی

انسان در نگاه قرآن

موضوع انسان از محورهای مهم مطالعات دینی است و در این مجلد از «بازگشت به قرآن»، مهدی بازرگان آن را به عنوان موضوع اصلی مطالعه قرار داده است. عنوان‌های دو بخش اصلی کتاب، یعنی «انسان‌بینی قرآن» و «انسان‌شناسی قرآن»، مسیر کلی بحث را مشخص می‌کنند.

در بخش «انسان‌بینی قرآن»، تمرکز بر تصویری است که قرآن از انسان ارائه می‌دهد؛ یعنی انسان در چارچوب نگاه قرآنی چگونه دیده می‌شود و چه جایگاهی در مجموعه مفاهیم قرآن دارد. این موضوع به خواننده امکان می‌دهد قرآن را نه فقط از منظر احکام یا داستان‌های تاریخی، بلکه از منظر نگاه آن به خود انسان نیز مطالعه کند.

در بخش «انسان‌شناسی قرآن»، بحث به شناخت انسان از منظر قرآن نزدیک‌تر می‌شود. در اینجا انسان به عنوان موضوعی برای مطالعه و شناخت مطرح است و خواننده می‌تواند مباحث کتاب را در امتداد پرسش‌هایی درباره ویژگی‌ها و ابعاد انسان در متن قرآن دنبال کند.

ادامه‌ای بر «بازگشت به قرآن (۱)»

بازگشت به قرآن (۲) را می‌توان در کنار جلد نخست این مجموعه مطالعه کرد. جلد هجدهم با موضوعاتی مانند شناخت اجمالی قرآن، آفرینش انسان و گزینش آدمیزاد آغاز می‌شد و این جلد، بحث انسان را با دو عنوان «انسان‌بینی قرآن» و «انسان‌شناسی قرآن» دنبال می‌کند.

به این ترتیب، این دو مجلد در کنار یکدیگر مجموعه‌ای از مباحث موضوعی درباره قرآن و انسان را شکل می‌دهند. برای خواننده‌ای که قصد دارد این بخش از آثار قرآنی مهدی بازرگان را به صورت منظم مطالعه کند، قرار دادن جلد ۱۹ پس از جلد ۱۸، مسیر طبیعی مطالعه مجموعه خواهد بود.

ساختار کتاب

کتاب مجموعه آثار ۱۹: بازگشت به قرآن (۲) در مجموع ۵۰۴ صفحه دارد و محتوای آن بر سه بخش اصلی استوار است:

۱. انسان‌بینی قرآن
بررسی نگاه قرآن به انسان و تصویری که از انسان در متن قرآن ارائه می‌شود.

۲. انسان‌شناسی قرآن
پرداختن به موضوع شناخت انسان از منظر قرآن.

۳. پیوست‌ها
مطالب تکمیلی مرتبط با مباحث کتاب.

این ساختار، کتاب را به اثری متمرکز بر انسان و قرآن تبدیل می‌کند و آن را در حوزه تفسیر موضوعی و مطالعات قرآنی قرار می‌دهد.

جایگاه کتاب در مجموعه آثار مهدی بازرگان

مهدی بازرگان بخش قابل توجهی از فعالیت فکری و پژوهشی خود را به مطالعه قرآن و نسبت میان آموزه‌های دینی و مسائل انسانی اختصاص داد. بازگشت به قرآن (۲) نیز در چارچوب همین آثار قرار می‌گیرد و با تمرکز بر «انسان‌بینی» و «انسان‌شناسی» قرآن، یکی از موضوعات بنیادی مطالعات قرآنی را دنبال می‌کند.

برای علاقه‌مندان به آثار بازرگان، این کتاب علاوه بر محتوای مستقل خود، از نظر جایگاه در مجموعه آثار نیز اهمیت دارد؛ زیرا جلد نوزدهم مجموعه آثار است و ادامه مباحث جلد هجدهم با عنوان بازگشت به قرآن (۱) محسوب می‌شود.

مجموعه آثار ۱۹: بازگشت به قرآن (۲) با ۵۰۴ صفحه توسط شرکت سهامی انتشار منتشر شده است و گزینه‌ای مناسب برای علاقه‌مندان به تفسیر موضوعی قرآن، انسان‌شناسی قرآنی و اندیشه مهدی بازرگان است.